Rak szyjki macicy — gdzie zaczyna się rola HPV?

Rak szyjki macicy rozwija się w komórkach szyjki, czyli dolnej części macicy. Jego najważniejszym czynnikiem zakaźnym jest wirus brodawczaka ludzkiego — HPV. Szczególne znaczenie mają typy wirusa określane jako wysokiego ryzyka onkogennego. Wśród nich ważną rolę odgrywają HPV 16 i 18. [1]

Samo wykrycie HPV nie oznacza rozpoznania nowotworu. U wielu osób układ odpornościowy eliminuje zakażenie. Problemem jest jego utrzymywanie się i towarzyszące mu zmiany w komórkach nabłonka szyjki macicy. Dlatego dodatni wynik HPV, nieprawidłowa cytologia i rozpoznany rak wymagają odrębnej oceny. [2]

Przyglądam się temu zagadnieniu z kilku stron: od zakażenia i zmian w nabłonku, przez odporność i mikrobiotę, po suplementację oraz tradycyjne podejście do ziół. Każdy z tych obszarów dotyczy innego elementu opieki.

Od zakażenia do zmian w komórkach

Komórka ma własne mechanizmy kontrolujące podziały i usuwanie uszkodzeń. HPV wysokiego ryzyka może zakłócać ich pracę. Ważnym elementem tego procesu jest oddziaływanie białek wirusa na białka chroniące komórkę przed niekontrolowanym namnażaniem, w tym na p53. [1]

Zmiany przednowotworowe szyjki macicy opisuje się między innymi skrótem CIN. Oznacza on śródnabłonkową neoplazję szyjki macicy — nieprawidłowe zmiany ograniczone do nabłonka. Stopień zmiany ma znaczenie dla dalszego postępowania.

Objawy i badania — co ma znaczenie?

Zmiany przednowotworowe mogą zostać wykryte podczas badań, zanim pojawią się dolegliwości. Wśród objawów wymagających diagnostyki znajdują się krwawienie po współżyciu, nietypowe krwawienia z dróg rodnych, krwawienie po menopauzie oraz zmiana wydzieliny z pochwy. Przy bardziej zaawansowanej chorobie mogą występować również ból podbrzusza lub okolicy krzyżowej. [1]

W rozpoznanym raku dobór leczenia zależy między innymi od stopnia zaawansowania choroby. Obejmuje ono metody chirurgiczne, radioterapię i leczenie systemowe. Przy zmianach dużego stopnia nie należy odkładać zaleconego leczenia, oczekując wyłącznie efektu suplementacji. [1] [2]

Odporność i mikrobiota — środowisko ma znaczenie

Odporność bierze udział w rozpoznawaniu i usuwaniu zakażonych komórek. Znaczenie ma również środowisko błony śluzowej pochwy. Prawidłowej mikrobiocie sprzyja obecność pałeczek kwasu mlekowego z rodzaju Lactobacillus. Wytwarzają one kwas mlekowy i pomagają utrzymać niskie pH. [2]

Dysbioza oznacza zaburzenie równowagi mikroorganizmów. Może jej towarzyszyć stan zapalny i osłabienie miejscowej ochrony. Z tego powodu w badaniach dotyczących HPV oceniano również probiotyki — zarówno doustne, jak i dopochwowe.

AHCC, I3C, DIM i EGCG — co badano przy HPV?

W badaniach nad przetrwałym HPV i zmianami śródnabłonkowymi oceniano substancje pochodzenia grzybowego i roślinnego. Poniższe informacje dotyczą zakażenia i zmian przednowotworowych; nie opisują potwierdzonego leczenia inwazyjnego raka szyjki macicy. [2]

AHCC oceniano w badaniu klinicznym fazy II dotyczącym przetrwałego zakażenia HPV. I3C badano u kobiet ze zmianami CIN, natomiast w badaniach katechin zielonej herbaty stosowano różne postacie preparatów. Różnią się więc zarówno badane grupy, jak i sposób podawania oraz oceniane efekty.

Cynk, foliany, B12 i witamina D

Mikroelementy i witaminy uczestniczą w pracy odporności oraz w procesach naprawy i syntezy DNA. W badaniach dotyczących HPV i zmian CIN oceniano między innymi cynk, foliany oraz witaminę D. Foliany rozpatrywano także w powiązaniu z zaopatrzeniem w B12. [2]

Cynk może utrudniać wchłanianie niektórych antybiotyków, między innymi tetracyklin i fluorochinolonów. Przy witaminie D szczególnej uwagi wymagają sarkoidoza, inne choroby ziarniniakowe oraz kamica nerkowa. Te same preparaty nie będą odpowiednie dla każdej osoby.

Przy łączeniu kilku suplementów znaczenie ma suma dawek, czas stosowania i interakcje z aktualnym leczeniem. Schemat stosowany w badaniu pojedynczego składnika nie jest automatycznie oceną bezpieczeństwa całego połączenia.

Probiotyki i kurkumina — znaczenie postaci preparatu

Przy probiotykach liczą się konkretne bakterie i droga podania. Wśród badanych drobnoustrojów znajdują się Lactobacillus rhamnosus i Lactobacillus crispatus, a w preparatach doustnych również połączenie L. rhamnosus GR-1 z L. reuteri RC-14. [2]

Aktywna infekcja pochwy wymaga odpowiedniego postępowania; w badaniach probiotyki włączano po jej leczeniu. Przy ciężkiej immunosupresji zastosowanie żywych drobnoustrojów wymaga szczególnej oceny. Preparaty miejscowe mogą wywoływać podrażnienie.

Badana postać kurkuminy jest równie ważna jak sama nazwa substancji. Opis badania dopochwowego kremu lub czopka nie stanowi instrukcji przygotowania domowej mieszanki do stosowania na błonę śluzową.

Rak szyjki macicy w ujęciu medycyny chińskiej

W tradycyjnym opisie medycyny chińskiej ocenia się nie tylko miejsce choroby, lecz także towarzyszący jej wzorzec zaburzeń. W odniesieniu do szyjki macicy pojawiają się pojęcia Wilgoci, Gorąca, zastoju Krwi oraz niedoboru Qi i Yin. Są to kategorie TCM służące porządkowaniu obrazu dolegliwości. [1]

Przewlekłe zakażenie jest rozpatrywane również jako utrzymujący się czynnik patogenny. Znaczenie przypisuje się środowisku sprzyjającemu Wilgoci, zastojowi i niedoborom. Z tego powodu dobór ziół nie opiera się wyłącznie na nazwie wirusa czy rozpoznaniu onkologicznym.

Wzorce mogą się nakładać i zmieniać w czasie. Osoba z dominującą suchością i niedoborem Yin wymaga innego doboru niż osoba z nasilonymi cechami Wilgoci i Gorąca. Osobno rozpatruje się też stan organizmu podczas leczenia i po jego zakończeniu.

Zioła TCM — jakie rośliny pojawiają się w tym podejściu?

W fitoterapii chińskiej stosuje się zestawienia ziół dobierane do obrazu zaburzeń. Zioła tradycyjnie włącza się do formuł przy przewlekłym zakażeniu HPV oraz do opieki uzupełniającej w chorobie nowotworowej. Te dwa zastosowania wymagają rozróżnienia. [1]

Pojęcia „oczyszczanie Gorąca” czy „usuwanie toksyczności” opisują tradycyjny kierunek działania w TCM. Nie są miarą skuteczności przeciwnowotworowej u człowieka. Lista roślin nie jest również gotową recepturą: znaczenie mają proporcje, postać preparatu, czas podawania i aktualne leczenie.

W opiece podczas radioterapii rozpatruje się dodatkowo uszkodzenie tkanek, suchość i stan błon śluzowych. W tym podejściu wykorzystuje się zioła odżywiające Yin i płyny, między innymi Mai Dong, Bei Sha Shen i Yu Zhu, oraz zioła wspierające Qi, takie jak Huang Qi i Tai Zi Shen. Ich dobór jest częścią całościowej formuły.

Jak łączą się te obszary opieki?

Diagnostyka ginekologiczna określa, czy problem dotyczy zakażenia HPV, zmiany śródnabłonkowej czy raka inwazyjnego. Leczenie onkologiczne odnosi się do rozpoznanego nowotworu. Suplementacja i fitoterapia wymagają następnie odniesienia do konkretnego etapu choroby i terapii.

Wspólnym elementem jest regularna kontrola. Zmniejszenie dolegliwości nie rozstrzyga o ustąpieniu zakażenia lub zmian w szyjce macicy. Odpowiedź ocenia się za pomocą właściwych badań, a wsparcie dostosowuje do ich wyników. [2]

Źródła opracowania

[1] Integrating Conventional and Chinese Medicine in Cancer Care, rozdział 6: Cervical and Uterine Cancers, część dotycząca raka szyjki macicy,

[2] Liliana Owczar, HPV — Projekt Mikrobiota. Działania suplementacyjne, .

.

Zapraszam na konsultację

Jeśli chcesz omówić swoją sytuację i możliwości indywidualnego wsparcia, zapraszam na konsultację.